วันอังคารที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2554

เคยผ่าคลอดแล้วขอลองคลอดเอง ทบทวน VBAC อีกซักครั้ง

ได้รับคำถามมาจากภูเก็ตว่าคนไข้ที่เคยผ่าตัดคลอดครรภ์แรก ครรภ์นี้ขอลองคลอดเองตามธรรมชาติ ทั้งคนไข้และสามีเป็นแพทย์ทั่วไป แจ้งให้ทราบว่าศึกษามาดีแล้วว่าสามารถคลองเองได้ มดลูกไม่แตกแน่นอน คุณหมอสูติที่รับฝากก็อึดอัดเลยสอบถามมาว่าควรทำอย่างไรดี


ผมได้ชี้แจงไปว่าประเด็นของ VBAC ไม่ได้อยู่ที่แผลของมดลูกว่าจะทนต่อการคลอดได้ไหม มีการยืนยันมานานมากๆแล้วว่าแผลผ่าคลอดแบบแนวขวาง (low transverse incision) มีโอกาสแตกระหว่างการเจ็บครรภ์น้อยมากๆๆ คนไข้ที่ราชวิถีหลายคนก็ผ่านการทำ VBAC แบบจำยอม เพราะสภาพการจราจรในกรุงเทพทำให้มาผ่าคลอดไม่ทัน แต่ก็สามารถคลอดได้ทั้งแท๊กซี่ ท้ายรถกระบะ หน้าห้องคลอด ด้วยความปลอดภัย แผลเก่าที่มดลูกทนต่อการเจ็บท้องและเบ่งคลอดได้ดีมาก ไม่มีการฉีกขาด  ปริ แตก จากการคลอดฉุกเฉิน


ดังนั้นปัญหาของการลองคลอดในผู้ป่วยลักษณะนี้ คือ การเฝ้าระวังระหว่างการเจ็บครรภ์ว่ามดลูกกำลังจะแตกหรือไม่ และ ถ้าพบว่ามดลูกกำลังจะแตก สามารถการให้การรักษา เพื่อช่วยชีวิตทั้งแม่และลูกได้ทันท่วงทีหรือไม่ ในทางปฎิบัติ สถานพยาบาลที่จะให้บริการลักษณะ VBAC นี้ จะต้องมีมาตรฐานการดูแลระหว่างการคลอดทีดี (เมืองไทยใน รพ รัฐ ยังไม่เคยเห็น ที่ราชวิถีเองก็ต่ำกว่ามาตรฐาน) และต้องมีความพร้อมที่จะช่วยชีวิตแม่ ลูก กรณี่ที่มดลูกไกล้จะแตกหรือแตกระหว่าการคลอดทุกระยะ ซึ่งประกอบด้วย บุคลากรที่เกี่ยวข้องกับการดูแลฉุกเฉิน เช่น สูติแพทย์ วิสัญญีแพทย์ กุมารแพทย์ พยาบาล ตลอดจนห้องผ่าตัดที่พร้อมจะทำการผ่าตัดช่วยชีวิตแม่ ลูก ได้ทันที


ประเด็นนี้ผมใช้อธิบายให้คนไข้ที่ต้องการลองคลอดเอง ทราบถึงเหตุผลที่หมอต้องปฎิเสธ การให้ลองคลอดเอง ข้อจำกัดไม่ได้อยู่ที่สภาพมดลูกคนไข้ แต่อยู่ที่สภาพแวดล้อมที่หมอไม่สามารถควบคุมได้เลย การระดมทีมงานให้พร้อมในเวลาสั้นๆเป็นไปได้ยากมากโดยเฉพาะใน รพ รัฐ อีกทั้งห้องผ่าตัดอาจจะไม่ว่างเพราะมีคนไข้ที่โดนยิง โดนแทง กำลังผ่ากันอยู่ กรณีนี้มีโอกาสเกิดได้มากใน รพ รัฐ เช่นกัน โดยเฉพาะนอกเวลาราชการ เกิดโชคไม่ดีมดลูกแตกขึ้นมาระหว่างการคลอด อาจจะแก้ไขให้ไม่ได้ทันท่วงที


ก็เป็นข้อมูลอีกด้านที่แนะนำให้คนไข้และสามีให้พิจารณา


(ภาพจาก http://www.aurorahealthcare.org/yourhealth/healthgate/getcontent.asp?URLhealthgate=%2214798.html%22)

2 ความคิดเห็น:

  1. แล้วถ้าเป็นของเอกชนล่ะคะมีที่ไหนที่สามารถทำได้บ้างคะ

    ตอบลบ
  2. แล้วถ้าเป็นของเอกชนล่ะคะมีที่ไหนที่สามารถทำได้บ้างคะ

    ตอบลบ